De Grote geschiedenis van de Nederlandse taal

In deze aflevering van De Nieuwe Wereld gaat Wouter Post in gesprek met Jelle Stegeman, emeritus hoogleraar taaltheorie aan de universiteit van Zürich en Leiden. Naar aanleiding van zijn monumentale nieuwe boek over de geschiedenis van de Nederlandse taal, duiken ze in de "biografie" van het Nederlands.
Van de allereerste pennenstreek "Hebban olla vogala" tot de invloed van de boekdrukkunst, en van de strenge taalregels van P.C. Hooft tot de ironische vernieuwingsdrang van Multatuli. Stegeman legt uit hoe politieke verschuivingen, migratie en technologische revoluties zoals de radio onze taal hebben gevormd tot het robuuste instrument dat het vandaag de dag is.
Is het Nederlands in gevaar door het Engels, of is onze taal levendiger dan ooit? Een boeiend gesprek over identiteit, geschiedenis en de schoonheid van het poldernederlands
------------------------------
Koop nu je kaartjes voor de Theater Tour! ⭐
7 mei: Op Hodenpijl, Schipluiden met Kees de Kort: https://ophodenpijl.nl/evenement/nieuwe-wereld-kees-de-kort/?occurrence…
19 mei: Grote Kerk Alkmaar met Maurice de Hond: https://grotekerkalkmaar.nl/tickets/seizoen-25-26/de-nieuwe-wereld-onde…
16 juni: De Maagd, Bergen op Zoom: Willem Middelkoop: https://www.demaagd.nl/agenda/ondergang-van-het-avondland-de-nieuwe-wer…
Steun DNW
Maak het geluid van de Nieuwe Wereld mogelijk. Zonder uw steun geen DNW! Word lid of doneer:
🚨Eenmalig doneren: via https://www.gofundme.com/f/eindejaarsactie-2025
🧢 Steun DNW en word patroon op http://www.petjeaf.com/denieuwewereld.
💳 Grote donaties: NL61 RABO 0357 5828 61 t.n.v. Stichting De Nieuwe Wereld.
--
Bronnen en links bij deze uitzending:
De boeken van Jelle:
https://www.boom.nl/geschiedenis/100-10638_Grote-geschiedenis-van-de-Ne…
--
00:00 - Welkom en introductie Jelle Stegeman01:27 - Een biografie van een levende taal02:30 - Het lastige beginpunt van "het Nederlands"04:27 - Watermanagement en de invloed op onze woordenschat06:27 - "Hebban olla vogala": De eerste literaire zin11:00 - Jacob van Maerlant en de Vlaamse trots12:13 - Het ontstaan van de Delta-taal (Ingveoons vs. Franken)14:56 - 1477: Nederlands in officiële staatsstukken22:32 - De boekdrukkunst en commerciële taalbelangen28:32 - De 16e-eeuwse drie-eenheid: Verheerlijking, opbouw en zuiverheid30:30 - De opkomst van de Renaissance-literatuur37:02 - P.C. Hooft corrigeert zijn zoon: Taalregels in de praktijk40:00 - Multatuli en de kritiek op de "boekentaal"46:13 - De Franse tijd en de taalpolitiek van Lodewijk Napoleon48:47 - Willem I: "Één volk, één taal, één geschiedenis"51:54 - De Tachtigers: Experimenten met klank en neologismen53:14 - De rol van klassikaal onderwijs en de leerplicht55:00 - Het ontstaan van het ABN en de invloed van migratie58:15 - De angst voor de geluidsfilm en de redding door de radio1:02:12 - De toekomst van het Nederlands: Trots en overdracht
--
De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van filosoof Ad Verbrugge in samenwerking met anchors Jelle van Baardewijk en Marlies Dekkers.
De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de Filosofische School Nederland.
Onze website: https://denieuwewereld.tv/
DNW heeft ook een Substack. Meld je hier aan: https://denieuwewereld.substack.com/