Het gelijk en ongelijk van de boeren. Een gesprek met Dirk Duijzer

<p>Ad Verbrugge in gesprek met boegbeeld van de topsector Agri&amp;Food Dirk Duijzer over de boerenprotesten en onze agrarische sector. “De stedeling wil met een soort romantiek kijken naar de landbouw. Om ze daarna archaïsch te vinden.”</p>
<p>Duijzer vertelt dat de agrarische sector vanaf de tweede half van de 19e-eeuw in Nederland op unieke wijze is gemoderniseerd. Het idee was destijds: wij zijn een handelsland, richten ons volledig op export, “en wij eisen dat ook van de agrarische sector. Dat is anders dan in de rest van Europa.” Het boerenbedrijf kent dezelfde grondslag als de rest van de Nederlandse economie. Dat heeft geleid tot een vergaande rationalisering en intensivering. Het resultaat is bekend: vandaag de dag is Nederland wereldwijd exportland nummer 2.</p>
<p>Deze ontwikkeling heeft grote gevolgen gehad voor het boerenbestaan. Vanuit het middenveld stonden allerlei landbouworganisaties om de economische positie en het opleidingsniveau van boeren te bevorderen. Duijzer: “Op allerlei manieren is in Nederland geprobeerd om de boeren en tuinders in Nederland op gelijke voet met de rest van de samenleving te krijgen.” Dit emancipatieproces is goeddeels geslaagd, met als gevolg dat boeren hier een andere mentaliteit hebben dan in veel andere landen.</p>
<p>Vaak maakt men een onderscheid tussen stad en platteland. Toch ligt dat onderscheid hier volgens Duijzer anders. “Hier in Nederland heb je dat qua rationalisatie gelijk getrokken, en ook qua ontwikkeling en scholing.” De boeren hebben veelal een Angelsaksische mentaliteit. Dat leidt tot de bizarre situatie dat de boer net zozeer ontwikkeld is als de stedeling, maar “de stedeling met een soort romantiek wil kijken naar de landbouw. Om ze daarna archaïsch te vinden.”</p>
<p>Nu zien we de vorm die de agrarische sector heeft aangenomen op haar grenzen loopt. Volgens Duijzer weten de meesten boeren zich ook wel dat het zo niet verder kan. Men realiseert zich evenwel te weinig dat dit een probleem is van onze hele economie. “Iedereen heeft financieringen verstrekt om de economie in een dichtbevolkt land op te jagen zodat die milieugebruiksruimte overbelast is geraakt.” De zorg omtrent natuur en landschap vinden boeren daarom moeilijk, zo schetst Duijzer. “Ze denken: is dit een aanval op ons, of vindt de samenleving dit?”. Men wil dat de rekening eerlijk wordt verdeeld, en dat vraagt om een integraal beleid.</p>
<p>Er is nu geen vertrouwen om een andere kant op te gaan. Terwijl als Duijzer met de boeren in gesprek gaat ziet hij dat zij ook goed begrijpen dat het zo niet verder kan. “Onder de radar blijkt er van alles mogelijk. Maar er heerst geen klimaat om dat op tafel te leggen.” Tegelijkertijd is er volgens Duijzer is er bij de moderne boer ook wel iets van de gevoeligheid voor dier en milieu verloren gegaan. “Ze zijn toch ook iets kwijtgeraakt.” Maar, voegt hij daaraan toe, deze gevoeligheid is gemakkelijk wakker te roepen. Dat vraagt wel om een ander discours dan het huidige. “Dat kan alleen maar als ze het gevoel hebben dat dit samen gaat, en de samenleving dat ook draagt.”</p>
<p>--</p>
<p>0:44 Topsectorenbeleid, wat moeten we daar onder verstaan?<br />1:44 Wat is jouw achtergrond?<br />3:30 Hoe kijk je naar de huidige situatie van de agrarische sector in Nederland?<br />6:35 Was de Randstad leidend in het uitzetten van de agenda?<br />10:44 Leggen we in de tweede helft van de 19e-eeuw ook de basis voor de kennisintensieve landbouw?<br />14:31 Kun je nog wel zo hard die tegenstelling tussen stad en platteland maken?<br />17:23 Nu loopt ons landbouwbeleid vast. Wat moet er gebeuren om uit de impasse te komen?<br />20:41 Hoeveel procent van de boeren zou het wel anders willen doen?<br />26:20 Over wat de boeren steekt: ongelijke verdeling lastig, onkunde en gebrek aan integrale visie<br />34:53 Sommige boeren zijn ook geradicaliseerd. Hoe creëren we weer samenhang en een gemeenschappelijk traject?</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld<br />38:38 Boeren zouden toch gevoelig moeten zijn voor gezondheid van mens, dier en landschap?<br />44:17 Als we kijken naar de komende tien jaar, wat is er in jouw ogen nodig?</p>