De anarchistische metafysica van Gabriel Tarde | Gesprek met Sjoerd van Tuinen

<p>Willem de Witte gaat in gesprek met filosoof en socioloog Sjoerd van Tuinen over het boek &apos;Monadologie et sociologie&apos; van Gabriel Tarde. &quot;Alles is een veelheid die tot in oneindigheid uit veelheden bestaat.&quot; Geschikt voor filosofische fijnproevers en voor geïnteresseerde leken.</p>
<p>Waar een toonaangevende socioloog als Émile Durkheim de samenleving zag in termen van een orde die bewaakt moet worden tegen een chaos die die haar bedreigt, bekeek Gabriel Tarde de zaken anders. Hij sprak over een oneindig spel van verschil en herhaling waaruit alle orde pas ontstaat. Alleen, vanuit het gezichtspunt van die orde, wordt dit borrelende en bruisende spel gezien als een bedreiging. &quot;Chaos is een angstbeeld voor een overvloed aan variëteit.&quot;</p>
<p>Tarde liet zich inspireren door de vroegmoderne filosoof Gottfried Wilhelm Leibniz, die zich afzette tegen het mechanistische denken van René Descartes en hiervoor in de plaats zijn monadologie poneerde. De natuur, zo stelde Leibniz, is als een vijver vol vissen die elk op hun beurt weer een vijver vol vissen is. Met de samenleving is dat niet anders, kunnen we zeggen met Tarde. Zijn sociologie is een kruising van deze monadologie met het in zijn tijd opbloeiende darwinisme minus God, die bij Leibniz nog wel een essentiële rol speelt.</p>
<p>Tardes dynamische opvatting van wat wij de samenleving noemen, stelt ons beter in staat om vat te krijgen op de hedendaagse vernetwerkte en gemondialiseerde wereld waarin alles om aandacht vraagt - ook dit gesprek. Luisteren kost aandacht, maar in het geval van dit gesprek, zal het zeker ook lonen.</p>
<p>--</p>
<p>00:00 Introductie<br />1:19 Wie was Gabriel Tarde en waar zette hij zich tegen af?<br />11:47 Wat is monadologie?<br />20:25 Het verschil tussen Leibniz&apos; en Tardes monadologie<br />30:05 De metafysica van identiteit tegenover reciprociteit<br />35:44 De kwantificatie van overtuiging (croyance) en begeerte (désir)<br />45:53 Tarde als anarchist</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van filosoof Ad Verbrugge in samenwerking met anchors Jelle van Baardewijk, Marlies Dekkers en Willem de Witte.</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met Centrum Ethos aan de VU en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Onze website: https://denieuwewereld.tv/</p&gt;
<p>DNW heeft ook een Substack. Meld je hier aan: https://denieuwewereld.substack.com/</p&gt;
<p>Wil je ons steunen? Dat kan hier: https://www.whydonate.nl/donate/denieuwewereld</p&gt;
<p>Onze website: https://denieuwewereld.tv/</p&gt;
<p>DNW heeft ook een Substack. Meld je hier aan: https://denieuwewereld.substack.com/</p&gt;
<p>Wil je ons steunen? Dat kan hier: https://www.whydonate.nl/donate/denieuwewereld</p&gt;