Politiek filosoof: Gaat politiek steeds meer om spektakel en recht van de sterkste?

<p>David van Overbeek in gesprek met Gijs van Oenen, universitair hoofddocent politieke filosofie aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam, over de vraag of we ook te veel democratie kunnen hebben en of populisme een gevolg is van hoe de democratie zich heeft ontwikkeld.</p>
<p>Van veel dingen is bekend dat een te veel ervan ook schadelijke gevolgen kan hebben, maar zoiets kan toch niet gelden voor democratie? Wie wil nu niet meer inspraak of politici die beter luisteren naar wat de achterban wil? Toch betoogt Van Oenen in zijn boek Overspannen Democratie dat wat we redelijkerwijs kunnen verwachten van onze democratie al sinds enige tijd zo goed als gerealiseerd is, en dat meer democratie misschien zelfs meer kwaad dan goed kan doen. In dit gesprek biedt hij een ander perspectief op politieke ideeën zoals het gekozen burgemeesterschap of directe democratie door referenda. Aan de hand van een kleine geschiedenis van de moderne democratie bespreekt hij met David van Overbeek hoe we in een spagaat zijn terecht gekomen, waarbij burgers aan de ene kant meer van de overheid zijn gaan verwachten en aan de andere kant juist meer zelf willen doen. Herkenbaar in onze tijd is hoe de overheid ons aanmoedigt om zelf mee te doen, maar dat de burger dat niet altijd kan opbrengen. Ook gaat van Oenen in op wat hij “een mogelijke end-game van de emancipatie” noemt: “Als traditionele verhoudingen zijn afgebroken en het individu wordt gezien als geëmancipeerd en mondig, gaat politiek dan weer om spektakel en het recht van de sterkste?” Is populisme in dat geval dan ook beter te begrijpen als het eindstation van een emancipatoir proces in plaats van een ontaarding van de democratie? En wat betekent dit voor de toekomst van de democratie?</p>
<p>Gespreksonderwerpen:<br />00:14 Kunnen we ook te veel democratie kan zijn?<br />04:20 De jaren 60 en 70 zijn heel bepalend geweest voor hoe wij denken over democratie. Wat is daar gebeurd?<br />06:14 “De overheid, samenleving en instituties moet het mogelijk maken dat individuen hun bijzonderheid kunnen floreren”<br />07:30 In de jaren 80 gebeurt er iets wat daar tegen in gaat.<br />09:47 Mensen worden assertiever en er ontstaan vragen over veiligheid. De overheid gast ons aanmoedigen om mee te doen<br />11:20 “Aan de ene kant willen we een overheid die van alles voor ons regelt en aan de andere kant willen we meer zelf dingen regelen”<br />13:40 “Er ontstaat een soort obsessie van politici met wat kiezers van hen vinden”<br />14:13 De democratie kan ook een last worden voor burgers<br />17:35 Mensen willen graag betrokken zijn bij democratische besluitvorming maar kunnen het niet altijd opbrengen. <br />19:50 Begin van de 21e eeuw raken mensen gefrustreerd door democratische besluitvorming<br />25:24 Zijn mensen ook niet gefrustreerd door het falen van sociaal-democratie?<br />27:14 “Traditionele politici kunnen niet meer leveren wat mensen verwachten van democratie in deze tijd”<br />28:37 Misschien ontstaat er nu een keerpunt in emancipatie. Traditionele verhoudingen zijn echt ondermijnt en wat dan?<br />31:04 Misschien is de politieke end-game van emancipatie dat politiek weer een strijd wordt om wie het sterkste is<br />33:40 “Er zijn zowel links als rechts genoeg voorbeelden van partijen die zich politiek herbewapenen” <br />36:37 Een probleem met populisten is dat ze pluraliteit als kernwaarde van democratie veronachtzamen<br />37:50 “Politiek is ook een spel, en waarom zou ik dat niet naar mijn hand mogen zetten?”<br />43:00 “Misschien kunnen we algoritmes inzetten om problemen met instituties op te lossen”<br />43:36 Hoe kunnen algoritmes een oplossing zijn?<br />47:40 Mijn oplossing heeft als nadeel dat het nog meer inzet op het individu</p>
<p>--</p>
<p>Voor de Ommekeer TV is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek. Het is onderdeel van platform Voor de Ommekeer, dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering.</p>
<p>Voor de Ommekeer TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, centrum Ethos en FreedomLab.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.voordeommekeer.nl<br />Twitter: https://twitter.com/VoorDeOmmekeer<br />Facebook: https://www.facebook.com/voordeommekeer/</p&gt;