233: Shikko Nijland over de coronacrisis en de gevaren & kansen van de ontketende digitalisering

<p>Ad Verbrugge gaat in gesprek met CEO van Innopay en medeauteur van het boek &apos;Alles is transactie&apos; Shikko Nijland over de huidige crisis en de digitalisering.</p>
<p>Momenteel wordt er door diverse partijen hard gewerkt aan een zogenaamde corona-app. Deze moet ons helpen bij de terugkeer naar een ‘normale samenleving’. Nijland schetst dat er met betrekking tot de corona-app twee modellen denkbaar zijn: of de overheid dwingt het gebruik af, of de burger mag het zelf bepalen. “Wij geloven er sterk in dat je moet kunnen kiezen welke app je gebruikt.” Maar Nijland schetst daarvan het grote dilemma: als je het vrij laat, bestaat de kans dat onvoldoende mensen de app installeren. Dan schiet het haar doel voorbij.</p>
<p>Nijland pleit in dit verband voor een ander model voor de online infrastructuur. Hij schetst dat de digitale omgeving gekenmerkt wordt door een ‘tweezijdige markt’. Dit betekent dat iemand iets kan aanbieden, maar niet hoeft te wachten tot een ander erop reageert. Je kunt dat los van elkaar doen. Dat creëert een netwerk. Maar “dat betekent dat je als bedrijf altijd de twee zijden van de markt in evenwicht met elkaar moet ontwikkelen. Dat maakt het heel moeilijk”</p>
<p>De gevolg van deze ‘tweezijdige markt’ is wat Nijland ‘de transactionele internetfase’ noemt. Dit is wat je momenteel veel ziet: digitale platforms op, zoals Uber, Airbnb of Whatsapp, komen op en trekken een gehele markt naar zich toe. Dit kunnen zij omdat ze de consument vertrouwen bieden, én gebruiksgemak bieden door een groot volume hebben. Niemand wil immers een app waarbij je als vrager urenlang op de aanbieder moet wachten. Het probleem is alleen: dat leidt tot monopolieposities. Binnen elke sector geldt: the winner takes it all. Nijland: “Eigenlijk zou je deze platformen niet moeten willen als maatschappij.” Los van de oneerlijke markt resulteert dit in machtsmisbruik. Volgens Nijland zie je dat nu al bij diverse techbedrijven op het gebied van data gebeuren.</p>
<p>We staan volgens Nijland nu op een keuzemoment, bij uitstek nu de de corona-app ontwikkeld wordt. “We gaan naar een wereld toe waar je een digitaal paspoort krijgt die niet alleen zegt wie je bent, maar ook bijvoorbeeld of je gezond bent. Daar komt een hoop privacy bij kijken.” De vraag is hoe we dat willen organiseren. Volgens Nijland leidt het huidige systeem tot monopolyposities. Enkele grote partijen zullen dan de regels voor privacy en voorwaarden kunnen stellen. “Het alternatief is dat we een afsprakenstelsel gaan maken. Dan zeggen: als je een app wilt aanbieden aan consumenten, dan moet het aan deze regels voldoen.” Deze apps kunnen dan onderling communiceren. Het platform is dan geen partij die de macht en data naar zich toetrekt, maar enkel het vertrouwen in de infrastructuur garandeert. Vroeger diende vertrouwen altijd via een instituut te worden georganiseerd, nu kan dat ook middels technologie. Nijland: “Wij noemen dat: van institutioneel vertrouwen, naar infrastructureel vertrouwen.”</p>
<p>--</p>
<p>2:13 Hoe vergaat het jou in deze coronatijd?<br />4:18 Hoe kijk jij nu naar wat er op dit moment gebeurt, en spelen jullie daar ook een rol in?<br />6:53 “Bij iedere app zou altijd het uitgangspunt moeten zijn dat de gebruiker zelf keuze heeft” <br />8:47 Hoe komt het dat je een westerse waarde verdedigt?<br />13:00 In jullie spreken jullie over het fenomeen ‘tweezijdige markt’. Wat is daar het bijzonder van?<br />15:23 Wat gebeurt er als je de ‘middle man’ verdwijnt, zoals op online platforms? <br />20:06 “We zien wereldwijd grote online infrastructuren ontstaan. Je kunt je afvragen: is dat slecht?”<br />23:16 Hoe kijk jij naar dat principe dat schaalvergroting en meer data nu loont?<br />28:07 Jullie pleiten in het boek voor een fundamenteel andere grondslag voor de online platforms. Hoe ziet dat eruit?<br />35:29 Wat zie jij nu als gevolg van de coronacrisis gebeuren en wat zijn de kansen en gevaren nu op het gebied van de ontwikkeling van het organisatieprincipe dat jullie voorstaan? <br />38:49 Wat is de status van de tussenschakel die jullie voorstaan? Is dat zelf een marktpartij?<br />42:30 “Vertrouwen hoef je niet meer per se via een instituut te organiseren. Dat kan ook met technologie, je kunt het in een infrastructuur stoppen”</p>
<p>--</p>
<p>Voor de Ommekeer TV is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek. Het is onderdeel van platform Voor de Ommekeer, dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering.</p>
<p>Voor de Ommekeer TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, centrum Ethos en FreedomLab.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.voordeommekeer.nl<br />Twitter: https://twitter.com/VoorDeOmmekeer</p&gt;