De coronacrisis, de media en de vraag naar een betekenisvol bestaan: Met Henri Beunders

<p>Ad Verbrugge in gesprek met emeritus hoogleraar Publieke Opinie Henri Beunders over het coronavirus en de rol van de media en zijn boek &apos;Optocht der tattoos&apos;.</p>
<p>Beunders schetst dat de situatie omtrent het coronavirus laat zien dat we nauwelijks doorhebben wat er in de wereld gebeurt. “We zagen de beelden uit Wuhan, maar het drong niet tot ons door: goh, dat zou ook wel eens hier kunnen gebeuren.” We zitten in een bubbel. “Dat zie je ook bij de publieke opinie: de bewustwording voordat men beseft dat er iets aan de hand is, is traag.” Met de coronacrisis, zo stelt hij, “zien we hoe beperkt onze kosmopolitische inslag in deze geglobaliseerde wereld eigenlijk is.”</p>
<p>Eenzelfde ervaring was voor Beunders de reden om zijn nieuwste boek, ‘Optocht der tattoos’, te schrijven. Hij was bekend met het fenomeen tatoeages, maar pas totdat iemand in zijn directe omgeving ze had, drong het tot hem door dat dit een wijdverspreid verschijnsel is geworden. “We zijn eigenlijk vrij beperkt in ons opnamevermogen van vreemde impulsen.” Vanuit die constatering is Beunders op onderzoek uitgegaan. Waarom hebben tatoeages zo’n prominente plek in onze cultuur?</p>
<p>Beuners wijst op versiering als vorm van bevrijding in de jaren ’60. De tatoeage is in eerste instantie “een bevrijding van een korset waarvan de touwtjes zeer strak waren”. Dat heeft zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot een individualistisch expressionisme. “Het lichaam wordt nu beschouwd als een soort klei waarmee je nog veel mooier kunt worden.” Tatoeages als ‘body modification’ waarmee je je autonomie toont. Beunders: “Mijn lichaam is iets wat ten dienste moet staan van mijn presentie in de wereld.” Deze veruiterlijking van het innerlijk is volgens Beunders velen van belang omdat er een gevoel van leegte is ontstaan in onze geïndividualiseerde wereld: ik ben wel vrij, maar toch niet zo opvallend of anders dan een ander. “Die leegte kan dan gevuld kan worden doordat je je tatoeëert waardoor je weer lid wordt van een eigen clan.”</p>
<p>Beunders koppelt de tatoeages aan een fundamentele culturele ontwikkeling. “De mens van de afgelopen halve eeuw is zich koning gaan wanen, ook in het vormgeven van het eigen bestaan. En dan moet hij ontdekken dat hij toch nog een beetje een leeg gevoel heeft. Er wordt vervolgens uiting gegeven aan het eigen Ik [..] door al die patronen op je lichaam te tatoeëren.” Gaat de post-coronatijd hier nog iets aan veranderen? “Het zou minder kunnen worden [..] misschien denkt men: we moeten wat meer om onze gezondheid denken. [Misschien denkt men:] het gaat er niet zozeer om hoe ik over kom op een ander, maar het gaat er meer om hoe ik met mijn eigen omgeving omga.”</p>
<p>--</p>
<p>1:18 Hoe vergaat het jou in deze turbulente tijd?<br />2:28 Je schrijft in een artikel: waarheid is iets sociaals. Wat heb je op het oog?<br />6:06 “We zien nu hoe beperkt onze kosmopolitische inslag in deze geglobaliseerde wereld is”<br />11:35 De nieuwe wereld is misschien wel dat we voor het eerst sinds tijden met weerstand worden geconfronteerd?<br />16:18 Kun je schetsen wat jouw reis is geweest voor jouw boek ‘Optocht der tattoos’?<br />18:34 Vond jij tatoeages in eerste instantie ordinair?<br />21:20 In welke zin zijn volgens jou tatoeages iets anders dan kleding, pruiken of make-up?<br />26:37 “Ik zie tatoeages ook als bevrijding van het korset waarvan de touwtjes heel strak waren”<br />29:44 Wat is de meerwaarde van een tattoo voor een zinvol bestaan?<br />34:06 Zou het kunnen dat die tattoo ook een soort leegte vult die te maken heeft met een afwezigheid van rituelen en transities?<br />39:34 “Er is ook wel degelijke ook een religieuze component [aan tatoeages]”<br />45:58 Als je in de lijn denkt van jouw boek, wat denk jij dat de coronacrisis in beweging gaat zetten?</p>
<p>--</p>
<p>Voor de Ommekeer TV is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek. Het is onderdeel van platform Voor de Ommekeer, dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering.</p>
<p>Voor de Ommekeer TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, centrum Ethos en FreedomLab.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.voordeommekeer.nl<br />Twitter: https://twitter.com/VoorDeOmmekeer</p&gt;