Hongkong, China en het Westen - één wereld, twee systemen. In gesprek met Kathleen Ferrier

<p>Ad Verbrugge in gesprek met de voorzitter van de nationale UNESCO-commissie Kathleen Ferrier over de situatie in Hongkong. “Of we willen of niet, we hebben allemaal met China te maken.&quot;</p>
<p>Ferrier vertelt over Hongkong, de stad die een eeuw een kroonkolonie van de Britten is geweest. Al in de jaren ’80 werd er gesproken over de vereniging van Hongkong en China: “Het verhaal gaat dat Thatcher bij die gesprekken tegen Deng Xiaoping gezegd heeft: U begrijpt dat als wij Hongkong teruggeven wij het als Britten belangrijk vinden dat daar bepaalde rechten gegarandeerd worden. Waarop Deng gezegd zou hebben: als ik zin heb trek ik vanmiddag met mijn leger de stad binnen en binnen twee uur hoort Hongkong bij China. Waarop Thatcher zei: daar heeft u gelijk in, maar dan ziet wel de hele wereld wat voor land China is, en is dat wat u wil?” Uiteindelijk werd in 1997 Hongkong teruggeven aan China, met de garantie dat bepaalde burgerrechten vijftig jaar blijven zoals ze zijn.</p>
<p>Met uitzondering van honderdvijftig jaar in de 19e- en 20e eeuw, een periode van schaamte, voornamelijk door toedoen van de Britten, is het altijd de dominante wereldmacht geweest. Ferrier: “Het zit diep bij mensen in China: onze rechtmatige plek is in het centrum van de wereld. We hebben een cultuur van vijfduizend jaar. Een beschaving die diep respect verdient.”</p>
<p>Een volledige vereniging met Hongkong vindt China dus noodzakelijk. Tegelijkertijd bots het autocratische systeem met dat van Hongkong. Ferrier: “In Hongkong wonen heel veel mensen die het autoritaire regime in China ontvlucht zijn.” Al jarenlang bestaat er dan ook de angst: hoe houden wij hier onze democratische rechten? Ferrier ziet dat Hongkongers neerkijken op de Chinezen. “Anderzijds vinden de mensen in China Hongkongers enorm verwende mensen.” De Hongkongers en Chinezen zijn de laatste jaren steeds meer uit elkaar gegroeid.</p>
<p>In 2014 ontstond er (ook) in Hongkong een Occupy beweging. Dat studentenprotest escaleerde toen de politie traangas gebruikte. Ferrier: “Dat was voor de mensen in Hongkong reden om massaal de studenten te gaan steunen.” In juni vorig jaar werden de protesten groter dan ooit, vanwege een omstreden uitleveringswet. “Mensen zeiden: als dat gebeurt, dan verliest onze stad haar identiteit. [..] Dat is geen overtrokken reactie geweest. Want als die wet er komt, kom je aan een wezenlijk punt van de stad, namelijk transparante rechtspraak.” Het is een van de vele manieren waarop China de grip op de stad versterkt.</p>
<p>De uitleveringswet is nog niet goedgekeurd, maar inmiddels is er in Hongkong wel andere omstreden wet aangenomen die kritiek op China verbiedt. Ferrier: “China is bezig haar achtertuin schoon te maken nu de hele wereld bezig is met covid-19”. Ze doet dan ook een oproep. Wij kijken vanuit Europa altijd naar het westen, naar Amerika. “Draai je blik eens om! En stel een agenda op over hoe je omgaat met China.” Europa moet hier een leidende rol nemen, zo betoog Ferrier. Dat is van levensbelang: “Of we willen of niet, we hebben allemaal met China te maken. Nu al, en binnenkort nog veel meer.”</p>
<p>--</p>
<p>2:19 Hoe moeten we de situatie in Hong Kong begrijpen vanuit de geschiedenis?<br />4:14 Even voor de duidelijkheid: hoe zat het in de periode hiervoor?<br />6:48 Wat was het klimaat in de jaren ’90, na de Tiananmenplein opstanden in ’89, in Hongkong?<br />11:25 Was Deng Xiaoping al bezig met de opkomst van China na een periode van vernedering?<br />14:10 Hoe zou je het verschil tussen Chinezen en Hongkongers typeren?<br />16:18 Heeft het feit dat veel Chinezen in Hongkong zijn gaan wonen bijgedragen aan de spanningen?<br />21:20 “In lijn met de andere Occupy bewegingen is men begonnen met Occupy Hongkong”<br />25:42 Nu heb ik begrepen dat de economische positie bij de studentenbeweging ook een rol speelde?<br />31:08 Is de afgelopen jaren de angst voor China gegroeid? Is dat een soort schrikbeeld?<br />32:15 Was er reden om aan te nemen dat met die nieuwe wet allerlei mensen uit Hongkong zouden verdwijnen?<br />37:20 Kun je de omslag bij mensen in Hongkong verklaren [van moedeloosheid naar strijdbaarheid]?<br />41:24 “China is bezig haar achtertuin schoon te maken nu de hele wereld bezig is met Covid-19” <br />49:14 Je zou ook kunnen zeggen: China kan zich geen liberaal kapitalistische samenleving veroorloven?<br />52:09 Sommigen zeggen: die autocratie van China is zo gek nog niet. Wat zou jij daarop antwoorden?</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;