De groeiende spanning tussen China en India. Een gesprek met WRR onderzoeker Haroon Sheikh

<p>Ad Verbrugge in gesprek met filosoof en WRR onderzoeker Haroon Sheikh over de oplopende spanningen tussen China en India.</p>
<p>Onlangs hadden China en India een grensconflict waarbij een kleine twintig Chinezen omkwamen. Dit wordt vaak weggezet als een curiositeit, maar dat is het wat Sheikh betreft niet: “Ik denk dat dit een interessante lens is voor een heleboel grote vraagstukken.”</p>
<p>Sheikh vertelt over de betekenis van de Euraziatische vlakte voor de wereldorde. De grote beschavingen lagen daar altijd omheen en over deze vlakte hadden ze contact met elkaar. Tegelijkertijd is het ook een gevaarlijk gebied. Sheikh: “Het maakte verbindingen mogelijk, maar ook migraties die geweld en daarmee conflict met zich meebrachten.” Kijkend naar de wereldkaart is tevens te verklaren waarom China en India relatief weinig met elkaar van doen hebben gehad. De landen kennen een natuurlijke scheiding: het Himalayagebergte. De belangrijkste uitwisseling die de twee culturen kende was via het Boeddhisme: “In de Chinese verbeelding is India altijd een plek waar wijsheid te halen valt.”</p>
<p>In zowel India als China is momenteel een nationalisme zichtbaar. De verklaart volgens Sheikh deels waarom het aan de grens tot conflicten leidt. “De eigen bevolking eist dat ze hard optreden voor de eigen nationale solidariteit en trots.” Toch is er een asymmetrie. “China is een stuk minder met India bezig dan omgekeerd. China is de lange mars naar de Verenigde Staten aan het maken.” Dat betekent ook een andere geopolitieke houding. “China wil stap voor stap de grote macht worden, India heeft geen dominante neiging om de wereld te laten zien hoe groot het was.”</p>
<p>Toch wordt India op termijn een bedreiging, en ziet India China’s opkomst met enige vrees aan. Dat leidt nu tot spanningen, bijvoorbeeld met de nieuwe zijderoute die China aanlegt. “Dat is de drijvende factor achter [het grensconflict].” Sheikh vertelt over allerlei projecten die China momenteel ontplooit. “Volgens India is China aan het bouwen in een gebied dat van India is.” Om enige invloed in centraal Azië te kunnen blijven oefenen, kruipt India meer naar een land als Iran toe. Het recente conflict komt dus niet uit de lucht vallen. Sheikh: “Of het geprovoceerd is zou ik niet durven zeggen, maar het is niet toevallig.” Tegelijkertijd zijn er ook andere assen waarop de strijd wordt gevoerd, zoals technologie en macht op zee.</p>
<p>Hoe het de komende tijd zal gaan verlopen? Sheikh denkt dat het twee kanten op kan gaan met India. Of men zoekt bondgenoten als Amerika, Japan en Australië om China in te dammen. “De beweging van India naar deze drie landen is wat mij betreft de grootste kracht als het zo is dat China sterker wordt en de angst groeit.” Maar een andere beweging is volgens Sheikh ook niet uit te sluiten. “India wil ook onafhankelijk zijn, en geen westerse vazalstaat.”</p>
<p>Als de grootmachten in Azië tot goede samenwerking komen, dreigt er een nieuwe ‘balance of power’ waarin het Westen een bijrol speelt. De vraag is wat Europa zou moeten doen. Sheikh:“Wij zullen veel met Amerika moeten optrekken, zeker op gebieden waarop wij ons bedreigd voelen [..] tegelijkertijd zullen we ook veel meer autonoom beleid moeten voeren.” Daar zijn volgens Sheikh mogelijkheid voor. “Ik denk dat er in Europa wel degelijk een bewustzijn is dat geopolitiek heel serieus is geworden. [..] Ik hoop dat dit besef leidt tot acties, dat Europa een eenheid in geopolitiek beleid gaat voeren, en daar zijn ook wel tekenen voor.”</p>
<p>--</p>
<p>2:01 Wat was jouw eerste reactie na het grensincident tussen China en India onlangs?<br />4:33 Als we kijken naar 3000 jaar, wat was dan de verdeling van land tussen China en India?<br />12:23 Hoe plaats ik in dit verband het hellenisme? Alexander is onder de zijderoute naar India getogen?<br />15:56 Wat is er onder invloed van de modernisering in de 19e eeuw vanuit het Westen gebeurd? <br />21:17 Is de nationale agenda in India in conflict gekomen met de nationale agenda in China?<br />23:42 Wat was de achtergrond van de spanningen in de jaren ’60 tussen beide landen?<br />25:25 Over de rol van Tibet <br />29:08 Hoe kijkt men nu vanuit China naar India?<br />33:22 Hoe kijkt India naar de nieuwe zijderoute die China aanlegt?<br />39:47 Hoe gaat dit conflict aan de grens zich volgens jou de komende tijd ontwikkelen?<br />47:12 Vanuit een weidser perspectief: wat worden de ontwikkelingen de komende 20 jaar?<br />57:04 Wat zou Europa moeten doen, samenwerken met de VS, een eigen agenda ontwikkelen..?</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;