'Hoezo mag humor niet meer kwetsen?' Een gesprek met programmamaker Paul Jan van de Wint

<p>Paul van Liempt in gesprek met radio- en televisiepresentator en programmamaker Paul Jan van de Wint over humor en samenleving. &quot;Humor is het eerste wat afgeschaft wordt in een zuivere maatschappij.&quot;</p>
<p>De plek van humor en satire op televisie en in de samenleving lijkt momenteel onder druk te staan. Het doet volgens Van de Wint denken aan de situatie in de jaren ’90. “Toen hing over alles een deken van politieke correctheid.” Dat had er mee te maken dat er eigenlijk weinig meer te kiezen was: politiek links en rechts werkten samen, er was over van alles consensus. Als je die consensus aanviel, viel je buiten de boot. “In die tijd was je heel snel een fascist. Dat tierde welig in de jaren ’90.”</p>
<p>Van de Wint vertelt dat deze dynamiek vandaag de dag op een andere manier tevoorschijn komt. “Het is nu vervangen door ‘racist’. Er is eenzelfde soort gedachtepolitie en eenzelfde hang om de gedachten van mensen te controleren.” Dat wijst niet op consensus, maar juist op polarisatie. Zowel aan de linker- als aan de rechterkant van het spectrum klampt men vast aan dogma’s waardoor sommige dingen niet meer gezegd of gedaan mogen worden.</p>
<p>Van de Wint vertelt dat dit te maken heeft met de nadruk op identiteit. “Je wordt in een identiteit gedrukt, door je afkomst, je uiterlijk, hoe je over dingen denkt of wat je zegt. Maar mensen hangen ook aan hun eigen identiteit.” Het lijken daarmee gouden tijden voor een satiricus: die kan bij uitstek dergelijke identiteiten ter discussie stellen. Toch is dat volgens Van de Wint niet het geval. De politiek is ook gepolariseerd, zoals bijvoorbeeld blijkt uit het gedrag van Trump. “Je kan daar als cabaretier eigenlijk niet meer overheen. [..] Je kan doen wat je wil, maar hij gaat door met z’n act.”</p>
<p>Tegelijkertijd lijkt men steeds meer op zoekt te zijn naar zuiverheid. Van de Wint: “En als je daar enigszins buiten valt dan ben je of een racist of een antiracist. Het is allebei een scheldwoord.” Dat gaat ten koste van humor, “dat is het eerste wat afgeschaft wordt in een zuivere maatschappij.” Is dit dan niet bij uitstek het moment om weer, bijvoorbeeld op internet, een nieuw programma of initiatief te beginnen op het gebied van satire? Van de Wint aarzelt. “Ik heb het gevoel, ook door de coronacrisis: als je echt je individuele gedachtes wil uiten en daarvoor wil staan, dan kan je dat eigenlijk in geen enkele groep doen. Je moet dat echt zelf doen. Daarvoor is internet een goed medium.” Tijd voor een YouTube kanaal voor Van de Wint? “Ik zou erover na moeten denken, ik weet het niet.”</p>
<p>--</p>
<p>0:44 Je krijgt nu de indruk dat veel humor onmogelijk is. Of vind je dat het wel meevalt?<br />1:20 Over de politieke correctheid van de jaren ‘90<br />4:16 “Wat er nu bij is gekomen is ‘identiteit’”<br />6:20 Je zou zeggen: als programmamaker met satire als wapen zijn het gouden tijden!<br />10:47 Over GeenStijl: “Zij hebben zich ook in een hokje geplaatst”<br />19:20 Wat was vroeger het grote taboe?<br />22:57 Na Voetbal Inside komen er meer programma’s die bedrijven gaan boycotten toch?<br />29:01 Kriebelt het niet nu, en denk je niet: het is een gat in de markt op het gebied van humor?<br />31:29 Het einde van de satire lijkt bijna in zicht? Dat kan haast niet, dat zou ontploffen!</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;