Het verdriet van de provincie en de arrogantie van de randstad. Gesprek met Floor Milikowski

<p>Jelle van Baardewijk in gesprek met geograaf en journalist Floor Milikowski over de relatie tussen Randstad en de provincie in Nederland. &quot;Er moet iets veranderen.&quot;</p>
<p>Milikowski heeft eerder een boek geschreven over de groei en het succes van Amsterdam. Maar, zo realiseerde zij zich toen al: “het succes op de ene plek gaat ten koste van welvaart op de andere plek.” Met andere woorden: als de hoofdstad en andere plekken in de Randstad groeien, dan loopt het elders leeg. In haar nieuwste boek ‘Een klein land met verre uithoeken’ schijft Milikowski over de uithoeken en krimpregio’s van ons land.</p>
<p>Het contrast tussen “het Westen” en “het achterland” werd recentelijk nogmaals pijnlijk duidelijk. Nagenoeg alle subsidies van het Fonds Podiumkunst gaan naar gezelschappen en initiatieven uit de Randstad. Dat is op z’n minst opvallend, zo niet problematisch. Milikowski: “Je ziet dat er een algemene blindstaarderij op de Randstad is geweest. Dat is nu al een jaar of dertig zo. Met de veronderstelling dat daar alles beter en kansrijker is.” Dat leidt tot een vicieuze cirkel: men trekt daarheen, er ontstaat een bruisend cultureel leven, en daarom trekken er nog meer mensen heen etc. Dat gaat ten koste van de provincies. “Het moet niet zo zijn dat je naar de Randstad toe moet om in aanmerking te komen voor subsidies.”</p>
<p>Vlak na de Tweede Wereldoorlog is er, zo vertelt Milikowski, aanvankelijk wel flink geïnvesteerd in het noorden, oosten en zuiden van het land. “Er was toen de angst dat de Randstad een onleefbare, dichtgegroeide klont aan mensen zou worden.” Met nieuwe infrastructuur en werkgelegenheid wilde men bewoners lokken naar kleinere steden met een regiofunctie, zoals Emmen, Arnhem of Helmond. Vanaf begin jaren ’80 slaat het sentiment om. Milikowski vertelt dat men massaal naar de grote steden in het Westen begon te trekken. Het politieke beleid werd steeds meer om dat te stimuleren. “We zijn zo gefixeerd geraakt op de kansrijke delen van het land. Dit was vanuit het idee dat Nederland zich moet positioneren. We moeten internationaal de concurrentie aan.”</p>
<p>De laatste jaren lopen we tegen de grenzen aan van dat beleid. Volgens Milikowski hebben de grote steden een verzadigingspunt bereikt. “Er moet iets veranderen”. Wie nu in Amsterdam of Utrecht studeert, kan daar waarschijnlijk nooit een woning kopen. Kijkend naar Amerika ziet Milikowski ook een andere ontwikkeling, een trek naar andere steden: “het stedelijk gevoel kun je op een heleboel plekken terugvinden. Er bloeit en broeit van alles buiten de Randstad.”</p>
<p>In ieder geval is het volgens Milikowski van groot belang om op meer fundamentele wijze te reflecteren op hoe er de komende decennia gebouwd gaat worden. Daarbij is nadenken over krimp ook van belang. De laatste nota ruimte ordening is de Vinex uit 1991. Sindsdien wordt er nog wel een hoop gebouwd, maar zonder omvattend plan. Milikowski: “Er is een heel brede roep om meer integraal beleid en een visie. [..] Nu doet iedereen maar wat en daar heeft niemand wat aan.”</p>
<p>--</p>
<p>0:46 Kun je wat meer vertellen over je boek ‘Een klein land met verre uithoeken’?<br />6:21 Kun je wat vertellen over de periode dat Nederland inzette op kleine steden in de regio?<br />10:01 Over de steun aan KLM: hebben we geen verouderde economische agenda?<br />14:25 Wanneer zijn we gaan denken dat we sterke gebieden moeten versterken en zwakke gebieden laten?<br />19:16 Moeten we niet op een nieuwe manier over regio’s gaan denken?<br />24:43 Zitten we niet in een dubbele beweging: naar de steden toe, maar ook weer naar de regio?<br />32:03 Je zegt: we moeten krimpen met beleid. Kun je uitleggen hoe je dat voor je ziet?<br />37:34 In wat voor wijk ben jij zelf opgegroeid?<br />38:41 Als je dan in een Vinex-wijk komt, denk je dan: hier kan je ook goed wonen?</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;