Technocratie past bij menselijk brein? Victor Lamme over vrije wil en coronabeleid

<p>Jelle van Baardewijk in gesprek met neuropsycholoog Victor Lamme. “Ik ben niet een grote fan van democratie.”</p>
<p>Het eerste boek dat Lamme schreef was ‘De vrije wil bestaat niet’. “Het idee dat we met onze gedachten ons gedrag aansturen, dat is voor een groot deel een illusie.” De mens denkt wel dat ‘ie allerlei plannen zelf maakt, maar uit neurologisch onderzoek blijkt dat het brein in wezen bepaalt. Lamme: “Onze motieven die we hebben zijn niet causaal gerelateerd aan de keuzes die we maken, het is andersom. We maken een keus, en daar verzinnen we achteraf een keuze bij.”</p>
<p>Toch heeft de neurowetenschap de mainstream niet van het gebrek aan een vrije wil weten te overtuigen, zo vertelt Lamme. “Vaak is het idee: als mensen maar het goeie denken, gaan ze ook het goeie doen.” Die redenering vindt hij naïef. Mensen worden gedreven door drie zaken: hebzucht, angst en kuddegedrag. We willen beloningen, geen bedreiging en andere imiteren. Door die bril kijkt Lamme naar de werkelijkheid.</p>
<p>Dit heeft ook politieke implicaties. Lamme: “Ik ben niet een grote fan van democratie.” In feite is dat een groot marketingfeest terwijl er wordt gedaan alsof we allemaal vrije keuzes maken. Het ideale politieke systeem? “Dan kom je snel uit op iets als een technocratie.” In dit gesprek laat Lamme zich ook uit over de coronacrisis. Als hij zou aanschuiven bij het RIVM heeft hij wel een paar ideeën: mensen moeten weten waar ze aan toe zijn. “Het begint met het onzekerheidsbombardement.” Daarnaast moet na een vervelende maatregel een beloning staan. Cijfers om beleid te onderbouwen werken niet, zo betoogt Lamme. “Ons brein is niet echt gevoelig voor cijfermatige, rationele argumenten.”</p>
<p>--</p>
<p>0:30 Introductie: ons brein bepaalt wat we doen<br />1:43 Je eerste boek is: de vrije wil bestaat niet. Kun je dat eens toelichten?<br />6:20 Is er veel progressie geboekt in het hersenonderzoek sinds je bent begonnen?<br />7:40 Wat vind jij van politieke organisatie als de vrije wil niet bestaat, is het mogelijk om een serieuze democratie te hebben?<br />10:35 Passen andere instituten zoals universiteiten en ziekenhuizen beter bij de mens?<br />13:58 Hoe toon je als hersenwetenschapper aan dat mensen gedreven worden door hebzucht, angst en kuddegedag?<br />16:39 Hoe zie jij drang naar beloning, afkeer van acht en kuddegedrag terug nu tijdens corona?<br />22:39 Welke emoties spelen bij de mens?<br />24:21 Jij gebruikt het idee van marketing veel, wat is marketing?<br />27:33 Wat zou een neuro-marketeer bij het RIVM voorstellen?<br />30:23 Wat is het verschil nog tussen een rat en een mens volgens jou? “Nou, wij praten heel veel, verder niet zoveel”<br />34:53 Hoe zou een nog mooiere wereld er vanuit jouw wereldbeeld uitzien?</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met de VU, Centrum Ethos en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;