We 'vertalen' voortdurend, ook in onze relaties | Een gesprek met Mark Wildschut

<p>Ad Verbrugge in gesprek met vertaler en filosoof Mark Wildschut over de betekenis van vertalen. “Ik denk dat de mens alleen maar taal heeft door voortdurend te vertalen.”</p>
<p>Wildschut is vanuit de filosofie bij het vertalen terechtgekomen. Het begon bij hem bij een afstudeerscriptie over ‘Sein und Zeit’ van de Duitse filosoof Martin Heidegger. Daarin spreekt hij over het ‘Übersetzung’, overzetting of vertaling. “Dat is een grondbegrip in heel Heidegger z’n denken.” Vanuit die interesse zou Wildschut aanvankelijk een proefschrift schrijven, maar het werd uiteindelijk een vertaling, ‘Zijn en tijd’. “Ik ben per ongelijk vertaler geworden.”</p>
<p>In dit gesprek vertelt Wildschut over het proces van het schrijven van een vertaling. “Vastlopen, het niet kunnen vertalen, is een van de interessantste dingen die er gebeuren.” Hij schetst dat in woorden hele werelden besloten liggen die passen bij een bepaalde taal. ‘Overzetten’ is derhalve altijd een paradoxale bezigheid. “De vertaling is nooit perfect, zit er altijd net naast.” Wildschut vertelt dat je taal kan zien als niets anders dan informatieoverdracht. Dan beweegt je “richting indifferentie, onverschilligheid”, je doet alles “om elkaar in een taal te verstaan”. Maar we kunnen de diversiteit beter als rijkdom beschouwen, zo betoogt hij. “Als die verschillen worden platgeslagen, dan is dat een gigantisch verlies. [..] Dat is net zoiets als het verdwijnen van de soorten, wat mij betreft.”</p>
<p>In zijn werk als therapeut komt Wildschut het fenomeen van de vertaling ook tegen. “Wat ik altijd weer verrassend vind is hoe ongelooflijke moeilijk het voor wie dan ook is om precies te zeggen wat de ander gezegd heeft.” Vaak wordt er wel geluisterd, maar meteen vertaald in de eigen begrippen. Tegelijkertijd breekt die vertaling ook open. “Ik denk dat de mens alleen maar taal heeft door voortdurend te vertalen.” Dat blaas het leven in de dingen “anders versteent het. We zijn permanent aan het vertalen. Ik vertaal nu de dingen die jij zegt naar mij toe, in m’n eigen woorden.” Het is de fundamentele beweging die de werkelijkheid in beweging zet.</p>
<p>--</p>
<p>2:58 Introductie: jij was helemaal geen vertaler?<br />6:02 Wat leerde je tijdens het vertalen van Sein und Zeit Heidegger?<br />8:24 Over je vertaling van Spengler kreeg je goede recensie. Waarom was dat zo goed?<br />13:41 Over de verengelsing en hoe je tegen de taal aankijkt<br />25:58 “Ik denk dat de mens alleen maar taal heeft duur voortdurend te vertalen.”<br />28:56 Je werkt ook als therapeut. Is er een verbinding tussen de zin van vertalen en je therapeutische werkzaamheden?<br />36:08 Heb jij iets met Hermes?<br />45:56 Over de vertaling die het gevolg is van digitalisering<br />54:10 Over de vertaling van Nietzsche</p>
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van journalist Paul van Liempt, filosoof Ad Verbrugge en David van Overbeek</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met Centrum Ethos aan de VU en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>Website: https://www.denieuwewereld.tv​​<br />Twitter: https://twitter.com/De_NieuweWereld</p&gt;