Van VOC naar KLM. Hoe verantwoord is het bedrijfsleven? Een gesprek met Rutger Claassen

<p>Jelle van Baardewijk in gesprek met hoogleraar economische ethiek en politieke filosofie Rutger Claassen over bedrijfsethiek. “De onderneming diende historisch gezien niet het private gewin maar het publieke belang.”</p>
<p>Het bedrijf is misschien wel het paradigmatische instituut van onze moderne samenleving. De welvaart die zij produceert staat aan de basis van onze manier van leven. Toch weten vrij weinig mensen iets van de geschiedenis van dit instituut, laat staan van de keerzijden van haar historische ontwikkeling. In gesprek met Jelle van Baardewijk wijdde politiek filosoof Rutger Claassen uit over de bijzondere ontstaansgeschiedenis van het bedrijf; van de politieke “universitas” uit het romeins recht, via de kerkelijke en de academische verenigingen uit de middeleeuwen, tot de verenigde compagnieën uit de Gouden Eeuw. Daarbij gaf Claassen steeds aan hoe het maatschappelijke oogmerk van het bedrijf in de loop der tijd verloren is gegaan: “De aandeelhouders geleide onderneming is het enig mogelijke model geworden.” Over de geschiedenis van een instituut, met Rutger Claassen.</p>
<p>Rutger en Jelle verwijzen in de loop van het gesprek naar de volgende artikelen:</p>
<p>The end of history for corporate law van Henry Hansmann en Reinier Kraakman: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=204528#:~:text=Sinc…;
<p>A Friedman doctrine‐- The Social Responsibility Of Business Is to Increase Its Profits van Milton Friedman: https://www.nytimes.com/1970/09/13/archives/a-friedman-doctrine-the-soc…;
<p>De legitimiteit van bedrijven in een liberale democratie van Rutger Claassen: https://www.wrr.nl/publicaties/working-papers/2021/05/31/de-legitimitei…;
<p>--</p>
<p>0:00 intro<br />0:17 Waar doe jij onderzoek naar?<br />1:11 Een juridisch-historische schets van het instituut ‘bedrijf.’ <br />6:16 Over de rol van Nederland in deze geschiedenis.<br />10:39 Verschillen tussen het Angelsaksische en het Rijnlandse model.<br />16:49 De historische rol van de staat in de onderneming<br />26:56 Het verdwijnen van het bezwaar tegen het aandeelhoudersmodel.<br />32:42 Het maatschappelijke doel van bedrijven.<br />38:36 KLM als symptoom van een archaïsch model<br />42:47 Over publiek-private, hybride ondernemingen. <br />47:44 Verschillende oplossingsrichtingen.<br />56:50 Hoe komen wij, volgens Claassen, uit de huidige patstelling?</p>
<p>--</p>
<p>Ook je aandacht voor het volgende: Op 9 september heeft het congres Pandemische Paraatheid plaats in congrescentrum Antropia te Driebergen. Onze eigen Ad Verbrugge en Thomas Bollen zullen daar spreken, en er zijn voordrachten van bekende DNW gasten zoals Jona Walk, Ewald Engelen, Eline van den Broek en Bert de Munck.</p>
<p>Tickets bestel je op https://pandemische-paraatheid.com/</p&gt;
<p>--</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV is een platform dat mensen uit verschillende disciplines bij elkaar brengt om na te denken over grote veranderingen die op komst zijn door een combinatie van snelle technologische ontwikkelingen en globalisering. Het is een initiatief van filosoof Ad Verbrugge in samenwerking met anchors Jelle van Baardewijk, Marlies Dekkers en Thomas Bollen.</p>
<p>De Nieuwe Wereld TV wordt gemaakt in samenwerking met Centrum Ethos aan de VU en Filosofische School Nederland.</p>
<p>Volg ons!</p>
<p>https://linktr.ee/de_nieuwewereld</p&gt;
<p>Wil je ons steunen? Dat kan hier: https://www.whydonate.nl/donate/denieuwewereld</p&gt;